Εμβολιαστείτε κατά της
Πνευμονιοκοκκικής Πνευμονίας

 
 
 
 

Λίγα λόγια για τον Πνευμονιόκοκκο

Με τον όρο «πνευμονιοκοκκική νόσος» αναφερόμαστε σε μια ομάδα νοσημάτων που προκαλείται από το βακτήριο Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae), γνωστό ως «πνευμονιόκοκκος». Ο άνθρωπος μπορεί να έχει κάποια γενικά συμπτώματα όπως πυρετό, βήχα, ρίγος, θωρακικό άλογος με ή χωρίς δυσκολία στην αναπνοή.

  1. Οι μη διεισδυτικές νόσοι, δεν είναι τόσο σοβαρές όσο οι διεισδυτικές και δεν επηρεάζουν ζωτικά όργανα ή το αίμα. Στην περίπτωση αυτή, το βακτήριο του πνευμονιόκοκκου εξαπλώνεται μέσω του ρινοφάρρυγγα (μύτη και λαιμός) στην ανώτερη και κατώτερη αναπνευστική οδό και μπορεί να προκαλέσει: Μέση ωτίτιδα, δηλαδη τη φλεγμονή του μέσου ωτός, που προκαλείται από τη συγκέντρωση νερού με αποτέλεσμα να υπάρχει πρήξιμο στο ακουστικό τύμπανο και πόνος στο αυτί, ενώ μπορεί να εισέλθει πύον στο ακουστικό κανάλι. Μη βακτηριακή πενυμονία, όπου προκύπτει μόλυνση της κατώτερης αναπνευστικής οδού, χωρίς όμως ανιχνεύσιμη εξάπλωση οργανισμών στο αίμα.
  2. Οι διεισδυτικές νόσοι, είναι οξείες δυνητικά απειλητικές για την ζωή και προκαλούνται από διάφορα στελέχη του πνευμονιόκοκκου. Περνώντας μέσω του αίματος, βακταιριαιμία, μπορούν να προκαλέσουν, μηνιγγίτιδα, βακτηριακή πνευμονία, πολυοργανική ανεπάρκεια έως και θάνατο.Παγκόσμια καταγράφονται 1.6 εκατομμύρια θάνατοι από IPD ετησίως [ECDC 2013].

Στο διάγραμμα αυτό φαίνεται ότι πιο επιρρεπείς να νοσήσουν είναι τα μικρά παιδιά και τα άτομα άνω των 65 χρόνων, Την ίδια καμπύλη ακολουθούν και τα ποσοστά της θνησιμότητας. Η εμφάνιση τα τελευταία χρόνια πολυανθεκτικών μικροβιακών στελεχών (που είναι ανθεκτικά σε τρεις κατηγορίες αντιβιοτικών) σε ένα πληθυσμό που σταδιακά γηράσκει και είναι επιβαρυμένος από πολλές συνοσηρότητες κάνει επιβεβλημένο τον εμβολιασμό. Τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου είναι δύο το παλαιό πολυσακχαριδικό (PPSV23) και το συζευγμένο πνευμονιοκοκκικό (PCV13). Στη χώρα μας η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού ενέταξε το 13δύναμο συζευγμένο αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο στο βασικό πρόγραμμα εμβολιασμού για τους ενηλίκους άνω των 65 ετών, οπότε καλύπτεται από όλα τα ασφαλιστικά ταμεία κατά 100%. Το 13δύναμο συζευγμένο αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο προσφέρει προστασία από τις πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις, όπως είναι η πνευμονία, η μηνιγγίτιδα, η σηψαιμία και η οξεία μέση ωτίτιδα. Όμως τί συμβαίνει με τα δύο εμβόλια? Υπάρχει ανταγωνισμός? Το ένα καλύτερο από το άλλο? Το ένα ή το άλλο? Υπάρχει αλληλοσυμπλήρωση και το ένα και το άλλο καθώς από άλλα στελέχοι προστατεύει το 23 δύναμο και από άλλα το 13 δύναμο.

Ποιά είναι η σειρά διενέργειας των εμβολίων;

  • Άτομα ηλικίας ≥ 65 ετών
  • Αν δεν έχουν εμβολιασθεί ή είναι άγνωστο το ιστορικό εμβολιασμού προτείνεται να γίνεται πρώτα το PCV13 και μετά 6-12 μήνες το PPSV23.
  • Αν δεν έχουν εμβολιασθεί με PCV13 και έχουν λάβει μία δόση PPSV23 σε ηλικία ≥ 65 ετών, συστήνεται να γίνει μία δόση PCV13 ≥1 χρόνο μετά το PPSV23.
  • Αν έχουν εμβολιασθεί με PCV13 και όχι με PPSV23 σε ηλικία ≥ 19-64 ετών, συστήνεται να γίνει μία δόση PPSV23 μετά 6-12 μήνες.
  • Αν έχουν εμβολιασθεί με PCV13 και μετά ≥1 χρόνο με PPSV23 σε ηλικία ≥ 19-64 ετών, συστήνεται μία επαναληπτική δόση PPSV23, 5 χρόνια μετά την πρώτη δόση PPSV23.

Ποιές πληθυσμιακές ομάδες χρήζουν αντιπνευμονιοκοκκικού εμβολιασμού;

    Όλοι οι ασθενείς > 65 ετών
Ασθενείς 19-64 ετών ανοσοεπαρκείς με τις ακόλουθες ιατρικές καταστάσεις
  • Κάπνισμα
  • Χρόνια καρδιακή νόσος
  • Χρόνια πνευμονική νόσος
  • Χρόνια ηπατική νόσος
  • Αλκοολισμός
  • ΣΔ
Ασθενείς 19-64 ετών ανοσοεπαρκείς με
  • Κοχλιακά εμφυτεύματα
  • Διαρροή ΕΝΥ
Ασθενείς με λειτουργική ή ανατομική ασπληνία (συγγενής ή επίκτητη ασπληνία, δρεπανοκυτταρική αναιμία)
Ασθενείς με Aνοσοσοκαταστολή
  • Χρόνια νεφρική νόσος
  • Νεφρωσικό σύνδρομο
  • Γενικευμένη κακοήθεια
  • Ιατρογενής ανοσοκαταστολή
  • Ανοσοανεπάρκειες (περιλαμβάνεται HIV λοιμωξη)
  • Λεμφώματα o Πολλαπλούν μυέλωμα
  • Μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων

Προβλήματα με τον εμβολιασμό ενηλίκων

  • Οι άγνοια του πληθυσμού για την αναγκαιότητα του εμβολιασμού
  • Η ανεπαρκής ενημέρωση του γενικού πληθυσμού αλλά και των υγειονομικών
  • Η έλλειψη συστήματος εντοπισμού των ανεμβολίαστων ατόμων _ έλλειψη καταγραφής (registry)
  • “Έλλειψη” χρόνου για επίσκεψη στον γιατρό
  • Φόβος για ανεπιθύμητες ενέργειες και επιπλοκές