Εμβολιάσου - Θωρακίσου

 
 
 
 

Τι είναι ο έρπητας ζωστήρας;

Ο έρπητας ζωστήρας είναι ένα επώδυνο εξάνθημα με φυσαλίδες που προκαλείται από την επαναδραστηριοποίηση του ιου της ανεμοβλογιάς (varicella zoster virus) πρόκειται για τον ίδιο τον ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά. Ο ιός όταν πρωτοεισέρχεται στον οργανισμό προκαλεί το χαρακτηριστικό εξάνθημα της ανεμοβλογιάς και στην συνέχεια μεταναστεύει στα οπίσθια γάγγλια του νωτιαίου μυελού όπου και παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση δηλαδή κοιμάται σε όλη την διάρκεια της ζωής μας. Κάποια στιγμή και θα πούμε στην συνέχεια για ποιους λόγους, επανενεργοποιείται (ξυπνάει) και ξαναταξιδεύει μέσω του ίδιου δρόμου, δηλαδή των αισθητήριων νεύρων, στο δέρμα όπου και εκδηλώνεται το εξάνθημα του έρπητα ζωστήρα. Το εμβόλιο κατά του ΕΖ λοιπόν έχει ως στόχο να κρατήσει τον ιό σε λανθάνουσα φάση να μην τον αφήσει να ξυπνήσει.

Και εδώ έρχεται το ερώτημα γιατί επανενεργοποιείται ο ιός;

Αυτό οφείλεται στην πτώση την ειδικής κυτταρικής ανοσίας (δηλαδή στην εξασθένηση του ανοσοποιητικού), σε άτομα ανοσοκατασταλμένα, με παθήσεις όπως HIV, λέμφωμα, λευχαιμίες, σε ασθενείς που έλαβαν χημειοθεραπεία ή ακτινοβολία, που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία λόγω διάφορων αυτοάνοσων νοσημάτων . Άλλες αιτίες που μας καθιστούν ευάλωτους στην επανενεργοποίηση του ιού είναι η παρατεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, η έντονη κόπωση το στρες όπως και η ταχεία απώλεια βάρους . Εδώ έχουμε ένα οξύμωρο σχήμα, παρότι τα άτομα με ανοσοκαταστολή, όπως προηγουμένος είπαμε, βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο τόσο για την εμφάνιση της νόσου όσο και για τις επιπλοκές της, το μεγαλύτερο ποσοστό το 90% δηλαδή 9 στα 10 περιστατικά έρπητα ζωστήρα εμφανίζονται σε ανοσοεπαρκή άτομα.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό να μιλάμε για εμβολιασμό;

Γιατί ο ιός βρίσκεται στο 95 % των ενηλίκων και η πιθανότητα κάποιος από εμάς να εμφανίσει την νόσο πολύ μεγάλη, καθώς ένα στα τέσσερα άτομα ενδέχεται να αναπτύξουν κάποια στιγμή στην ζωή τους αυτή την επώδυνη κατάσταση. Ο πόνος είναι πρόδρομος του εξανθήματος. Όταν εμφανιστεί το εξάνθημα που έχει κατανομή δερμοτόμιου δηλαδή σαν ζώνη με εντοπισμό κυρίως θωρακικό ο πόνος γίνεται όλο και μεγαλύτερος. Μετά από μία με δύο εβδομάδες το εξάνθημα κάνει κρούστα και φεύγει. Θεωτητικά λέμε εδώ τελειώσαμε όμως δεν είναι έτσι καθώς σε πολύ μεγάλο ποσοστό ο πόνος παραμένει και έχουμε την μεθερπητική νευραλγία.

Τί είναι η μεθερπητική νευραλγία;

Είναι ο χρόνιος, μεγάλης διάρκειας πόνος που εμμένει περισσότερο από 3 μήνες και μπορεί να διαρκέσει ακόμη και χρόνια! Αυτή η κατάσταση έχει πολλές αρνητικές επιπτώσεις στην καθημερινή δραστηριότητα του άνθρωπου.

  • Ψυχολογικές όπως άγχος, κατάθλιψη
  • Σωματικές όπως κόπωση και αυπνία
  • Κοινωνική απόμόνωση και μείωση της ποιότητα ζωής

Γιατί είναι απαραίτητο να εμβολιαστούμε;

  • Δεν υπάρχει επαρκής πρόληψη του Έρπητα Ζωστήρα
  • Ο Πόνος του Έρπητα Ζωστήρα ελέγχεται μερικώς και παραμένει άλυτο πρόβλημα.
  • Η θεραπεία είναι δύσκολη. Η ΜΕΝ μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια παρά την άμεση και επιθετική αντιμετώπιση.
  • Δεν υπάρχει πρόληψη της ΜΕΝ και δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, απλά μειώνεται η διάρκεια και η σοβαρότητα.
  • Η αντιμετώπιση του πόνου είναι σύνθετη
  • Οι ασθενείς είναι μεγαλύτερης ηλικίας και μπορεί παίρνουν και άλλα φάρμακα
  • 50% ασθενών έχουν όφελος από τη θεραπεία

Ποιες είναι οι σοβαρές επιπλοκές έρπητα ζωστήρα;

  • νευρολογικές (μηνιγγίτιδα, εγκεγαλίτιδα)
  • οφθαλμιατρικές (επιπεφυκίτιδα, σκληρίτιδα, επισκληρίτιδα, κερατίτιδα, ιριδοκυκλίτιδα, γλαύκωμα.) οπτική νευρίτιδα, χοριοειδίτιδα οξεία αμφιβληστροειδική νέκρωση μια ιδιαίτερα σοβαρή, απαιτεί νοσηλεία και ενδοφλέβια χορήγηση αντιικών, γιατί αν μείνει χωρίς αντιμετώπιση οδηγεί σε τύφλωση

Eτσι λοιπόν μπαίνουμε στην λογική του εμβολιασμού καθώς είναι ο μονός τρόπος προλήψεις για τον έρπητα ζωστήρα. το εμβόλιο (Zostavax) κυκλοφόρησε το 2006 σε ΗΠΑ και Ευρώπη. είναι το πρώτο εμβόλιο που επιτυχνάνει πρόληψη νόσου από ίο που έχει ήδη προσβάλει τον ανθρώπινο οργανισμό.

  • Στη χώρα µας ο εµβολιασµός έναντι του έρπητα ζωστήρα έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών του Υπουργείου Υγείας. Σύμφωνα με αυτό το πρόγραμμα, το εµβόλιο αποζημιώβεται πλήρως από τα ασφαλιστικά ταμεία στα άτοµα 60 ετών και άνω. Το εμβόλιο είναι από εξασθενημένους ζώντες ιούς και είναι μια δόση.

Ασφάλεια του Εμβολίου

  • Πρόκειται για ένα ασφαλές εμβόλιο με πολύ καλά τεκμηριωμένο προφίλ ανοχής από κλινικές μελέτες και από την βάση δεδομένων ασφαλείας, όπως και από εκατομμύρια (29) που έχουν εμβολιαστεί από το 2006.
  • Από τις ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν καταγραφεί το 48% αφορά σε τοπικές αντιδράσεις στο σημείο την έγχυσης και κάποια περιστατικά κεφαλαλγίας 1,4%.

Συνήθη ερωτήματα και συμπεράσματα

  • Πόσο διαρκεί η προστασία από το εμβόλιο? Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα η στατιστική αποτελεσματικότητα του εμβολίου παρέμεινε έως και δέκα χρόνια μετά τον εμβολιασμό.
  • Προσφέρει το εμβόλιο όφελος σε ασθενείς που έχουν εκδηλώσει ήδη έρπητα ζωστήρα? Η απάντηση είναι ναι προσφέρει γι αυτό και η εθνική επιτροπή εμβολιασμών συνιστούν τον εμβολιασμό των ενηλικών ανεξάρτητα από το αν αναφέρουν ή όχι στο ιστορικό τους προηγούμενο επεισόδιο.
  • Μπορεί να χορηγηθεί το εμβόλιο σε άτομα με άγνωστο ιστορικό ανεμοβλογιάς? Ναι, δεν χρειάζεται έλεγχος ανοσίας πριν τον εμβολιασμό.
  • Μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα με άλλα εμβόλια? Ναι, μπορούν να γίνουν και τα τρία εμβόλια ταυτόχρονα στην ίδια επίσκεψη. (γρίπης, πνευμονιόκκου, έρπητα ζωστήρα)
  • Σε ποιές περιπτώσεις το εμβόλιο εντενδείκνυται? Στην κύηση, την λοχεία, στους ανοσοκατασταλμένους ασθενείς.
  • Μπορεί το εμβόλιο να προκαλέσει νόσο? ΟΧΙ
  • Σε ένα ασθενή που έχει εκδηλώσει έρπητα, πόσο καιρό μετά μπορεί να εμβολιαστεί ή δεν συστήνεται πια? Το εμβόλιο έχει θέση σε αυτή την περίπτωση αλλά πρέπει να έχει περάσει τουλάχιστον ένα έτος από το επεισόδιο του ΕΖ.

Προβλήματα με τον εμβολιασμό ενηλίκων

  • Οι άγνοια του πληθυσμού για την αναγκαιότητα του εμβολιασμού
  • Η ανεπαρκής ενημέρωση του γενικού πληθυσμού αλλά και των υγειονομικών
  • Η έλλειψη συστήματος εντοπισμού των ανεμβολίαστων ατόμων _ έλλειψη καταγραφής (registry)
  • “Έλλειψη” χρόνου για επίσκεψη στον γιατρό
  • Φόβος για ανεπιθύμητες ενέργειες και επιπλοκές